Douwe Draaisma (Universiteit van Groningen)
===========================================

5/12/2007

boeken => zie site


hij heeft een micro. 

Feestelijk?

-----------------------------------------------------------
Roman als historische bron=> gebeurt niet, behoort tot fictie

Historie behoort tot 'non-fictie'
			=> processen verbaal
			=>gemeentearchieven
			=>geheugen
			

soms moeilijk te bepalen, gedragsregels tijdens victoriaanse 
tijd bepalen via roman gebeurt wel. Historische inzichten soms 
te behalen uit roman. 

Archieven worden 'geheugen' genoemd. stadsarchief geheugen 
van een stad. Geheugen verliezen => niet goed. Geheugen is niet 
geordend als archief. Niet geordend in rubrieken,
niet juist. Geheugen veranderd archief niet. Soms beschikbaar soms niet.
Herinneringen overlappen met andere, ...

Kant in zijn persoonlijke leven, had een huisknecht (Lampe) die gevoel had voor punctualiteit
toen Kant 78 was liet hij zijn knecht gaan. Lampe uit zijn huis zetten lukte uit zijn geheugen 
zetten niet. We zijn machteloos tov geheugen, iets proberen vergeten (schriftelijk moeilijk).

Vergeettechniek? hebben we niet. Ook onthoudttechniek is er niet echt, voor eenvoudige
dingen ezelbuggetjes. Maar voor herinneringen??? geen vat op die. 

Eerste herinneringen optekenen. 

Archivaris is ordelijker, kan kiezen wat vergeten wordt en wat niet. Herinneringen
zijn plooibaar, veranderen. Archiefstukken niet. Objectief tov subjectief.


======================================================================

Vergelijking geheugen tov archief is gemakzuchtig. 

Peter esterhazy: harmonia caelestis. Een kroniek van de Esterhazys: adelijke
famillie had veel land, rijk. Gewonnen tijdens strijd tegen turken met de (16e eeuw)
Habsburgers. Generatie op generatie veel artistien, architecten, ... in dienst
genomen om eigendom te creeren. Paul esterhazy componist. Paul Anton E.. nam Haydn in dienst


Musici hadden zelf hun verblijf in hun slot tot einde seizoen. De familie was zo groot
dat ze de vaderlandse geschiedenis schreven (hongarije). Veel van die activiteiten werden ge
archiveerd (vananf  +-1620). Zo werd de bibliografie van Haydn gemaakt. Veel historische informatie
over politieke geschiedenis vd esterhadzies en het land zelf.


Fictie gebaseerd op archieven, historische studies maar duidelijke fictie (vb anachronismen)

Ook herinneringen spelen mee: van geslacht => familie => gezin. Dus eigen herinneringen van
vader / moeder / oom / broer / zus /...

Overgang naar republiek ging moeilijk voor hun, veel onteigeningen. Door rusland. Alle kastelen
bibliotheken, enz behoorden tot de staat. Ze werden klassevijanden die niets bezitten. Ipv grafen en baronnen
Zijn grootvader premier, vader rapalje. 

Veel verzonnen dialogen, tragikomische vertellingen. 


Boek 2 gaat voornamelijk over de vader van de schrijver. Ze werden landarbeider/wegenwerker. Toch nog altijd trots. 
In dienst van voormalige ondergeschikten niet evident.

Schoolreis passeeeeerde langs de esterhazy kastelen


Na val muur (1989) werden delen archief staatsveiligheid vrijgegeven. Dossiers maken duidelijk dat zijn pa, matthias, agent was => omgevormd
in boek (verbeterde editie). Schreef over zijn familie en gezin. Bevat fragementen van zijn eigen dagboek. Zijn vader was al overleden dus
was het nogal ambetand. Zijn vader was dus verklikker. Echte verklikkersinformatie, die en die heeft dat gedaan. Dus geen dubbelagent.
Ooms tantes, vrienden, ... werden uitgenodigd om ze uit te horen. 

De ontdekking van de dossiers zijn een aanslag op zijn persoonlijke herinneringen
Zijn ingangsexamen werd goedgekeurd doordat zijn vader gezegd had dat ze hem moesten doorlaten
De voorvallen uit zijn jeugd moeten worden herdacht. Zijn vader is niet wie hij dacht. Hijzelf
dus ook niet. De herinneringen moeten worden verbeterd. Hij had een trots maar die is
door de ontdekking aangetast. Zijn vader is nu echt de Graaf van het niets geworden. 

Herinneringen kunnen dus achteraf iets anders worden. Het is dus ook een vorm vergeten. Waren
de dossier er niet dan waren ook zijn herinneringen anders. (Deels verdwenen). De kleur, smaak
geur van zijn herinneringen zijn veranderd. Dossiers zijn gebleven. Exact hetzelfde. 

Verbeterde editie behoort tot NON FICTIE
Zijn visie op documenten veranderd: ipv documenten als gereedschap om waarheid te creeren is het
nu omgekeerd, hij is slaaf van de dossiers

Ook is "Verbetrede Editie" als roman te lezen. Politiek inactieve leden van zijn famillie achtervolgen om te zeggen
dat ze dat echt zijn. Is dat zo? Beschermde hij ze niet?
Politieke meningsuiting tijdens dagelijkse leven van gevaarlijke individuen moeilijk te rapporteren: bvb tijdens kermis
over politiek spreken => gaat niet goed.

Herinneringen bepalen interpretatie van dossiers. Dus de grens is vaag. De notities krijgen betekenis door 
herinneringen van de zoon.  Voormalige Hongaarse Dissidenten vertellen dat hij verplicht werd om verklikker
te worden (door bedreiging). Dus interpretatie is anders dan bij imand die uit eigen beweging verkliker wordt.



=============================================================================================

Kant leed laatste jaren aan altzheimer. Angst om te vergeten wat je gezegd hebt. Notitie was misschien geen
instructie maar een instructie om zichzelf niet te herhalen. Dit stukje tekst verandert dus volledig van betekenis naar
gelang de interpretatie. Dat kan dus ook voor een volledig dossier.


============================================================================================





VRAGENRONDJE




Clash tussen particulier en collectief geheugen. Betrouwbaarheid van herinneringen? Je komt dingen te weten
die de herinneringen in een ander licht plaatsen => herinneringen veranderen.



Oude herinneringen zijn hardnekig. Kunnen moeilijk volledig veranderd worden. Herinneringen herschrijven gebeurt voortdurend
maar niet minder betrouwbaar.


Recente verleden schokkend om te herschrijven.


Moeilijk om over jezelf te schrijven in verleden => derde persoon => andere versie






